Van lichtknop tot touchscreen: de evolutie van de slimme schakelaar

De klassieke lichtschakelaar had één taak: een circuit sluiten of openen. Één schakelaar, één groep apparaten. Wie meer lampen anders wilde bedienen, had meer schakelaars nodig. Dat was voor tientallen jaren de standaard, en voor eenvoudige toepassingen volstaat het nog steeds. Maar met de komst van domotica en Smart Home systemen veranderde de functie van de wandschakelaar fundamenteel.

In een KNX-installatie is de schakelaar niet alleen een mechanisch onderdeel meer van het lichtcircuit. Hij is een bedieningselement dat via de KNX-buslijn een signaal verstuurt naar het systeem, dat vervolgens bepaalt wat er gebeurt. Omdat de logica in het systeem zit en niet in de bedrading, kunt u aan één knop elke gewenste functie toewijzen: verlichting dimmen, de zonwering laten zakken, de verwarming bijstellen, een lichtscène activeren of een combinatie van al die handelingen tegelijk. En die toewijzing kunt u later aanpassen zonder ook maar één draad te verplaatsen.

Dat principe maakt de moderne domotica schakelaar tot iets wezenlijk anders dan zijn conventionele voorganger. Het is geen knop die een lamp aanstuurt. Het is een interface die communiceert met uw woning.

Wie voor het eerst kennismaakt met een slimme KNX-schakelaar, is soms verrast hoe weinig er visueel te zien is van alle mogelijke functies. Een moderne tastschakelaar ziet er strak en minimalistisch uit. Geen draaiknop, geen wipper die zichtbaar beweegt, geen overduidelijke opschriften die het interieur verstoren. En toch zit er onder dat minimalistische oppervlak een veelheid aan functies.

Met één korte druk activeert u verlichting of een lichtscène. Met een lange druk dimt u. Met een dubbele druk roept u een sfeerscène op die verlichting, zonwering en muziek tegelijk instelt. Via instelbare LED-indicatoren aan de schakelaar ziet u direct welke scene geactiveerd is. Dat alles zonder dat u een telefoon hoeft te pakken of een app hoeft te openen. De schakelaar aan de muur doet precies wat u verwacht, op het moment dat u het verwacht.

Een ander voordeel van de wandschakelaar ten opzichte van uitsluitend app-bediening is betrouwbaarheid. Wie zijn woning inricht met alleen smartphone-bediening, is afhankelijk van wifi, een vol batterij en een app die reageert. Een wandschakelaar werkt altijd, ook als het netwerk uitvalt, ook als uw telefoon op tafel ligt en ook als gasten of kinderen de verlichting willen bedienen zonder dat ze de app kennen. Fysieke bediening en digitale controle sluiten elkaar niet uit: ze versterken elkaar.

De Gira Tastsensor 4.55 is een System 55 variant van de Tastsensor 4 familie. Het getal 55 verwijst naar de uniforme basismaat van 55 x 55 mm, de standaard waarop het volledige Gira System 55 is gebouwd. Dat betekent dat de Tastsensor 4.55 naadloos past in alle afdekramen en designlijnen van het System 55, van klassiek wit tot geborsteld aluminium of glas. Hetzelfde formaat, elke gewenste uitstraling.

Binnen de Tastsensor 4.55 familie bestaan drie varianten die elk een ander niveau van functionaliteit bieden. Ze zijn herkenbaar aan hun aanduiding, maar verschillen wezenlijk in wat ze voor u doen.

Standaard en Komfort

De basisvariant van de Tastsensor 4.55 is beschikbaar als Standaard en Komfort uitvoering. Beide zijn vrij configureerbare tastschakelaars met twee, vier of zes instelbare knoppen. Elke knop kunt u naar wens toewijzen aan verlichting, dimmen, zonwering, klimaatregeling of een sfeerscène. De Komfort variant voegt een ingebouwde temperatuursensor toe die de ruimtetemperatuur meet en kan doorgeven aan het KNX-systeem voor klimaatregeling. Belangrijk: de Komfort variant is ook geschikt voor gebruik in het Gira One systeem, wat hem toegankelijk maakt voor woningen zonder volledige KNX TP buslijn.

Detect

De Detect variant gaat een stap verder in sensoriek. Naast de temperatuursensor bevat deze variant een ingebouwde vochtigheidssensor die de luchtvochtigheid in de ruimte meet, en een aansluiting voor een externe vloertemperatuursensor. Daarmee is de Tastsensor 4.55 Detect niet alleen een bedieningselement maar ook een meetpunt in uw Smart Home. De schakelaar registreert actief de omgevingscondities en kan op basis daarvan automatische acties triggeren: ventilatie activeren bij te hoge luchtvochtigheid, vloerverwarming bijsturen op basis van de gemeten vloertemperatuur. De Detect is bij uitstek geschikt voor badkamers, kinderkamers en ruimtes waar klimaatbeheersing een specifieke rol speelt.

Plus

De meest uitgebreide variant is de Tastsensor 4.55 Plus, de meest recente aanvulling op het Gira KNX-portfolio. Wat de Plus onderscheidt van de andere varianten is een geïntegreerd display dat direct op de schakelaar de status en functies toont. U ziet op de schakelaar zelf wat er actief is: de huidige lichtscène, de ingestelde temperatuur, de status van de zonwering of een persoonlijk opschrift dat aangeeft welke functie een knop heeft. Dat maakt de bediening intuïtiever, met name in ruimtes met meerdere functies waarbij het anders onduidelijk kan zijn welke knop wat doet.

Naast de System 55 lijn biedt Gira de Tastsensor 4.95, een schakelaar met een groter formaat en een bedienvlak van 95 x 95 mm. Dat grotere oppervlak geeft de schakelaar een meer prominente, architecturale uitstraling en biedt meer ruimte voor meerdere knoppen met een duidelijkere tactiele feedback. De 4.95 is beschikbaar in meerdere kleuren en materialen en past daardoor bij de meeste populaire designlijnen van het Gira System 55.

Wie de Tastsensor 4.95 heeft uit een eerdere productie, merkt hoeveel intuïtiever de bediening van kleurtemperatuur wordt met deze update: wat voorheen via een app of centrale moest, kan nu direct aan de wand worden ingesteld.

De Tastsensor 4.95 is inzetbaar in zowel het Gira KNX systeem als in Gira One, wat hem geschikt maakt voor een breed scala aan woningtypen en installatiescenario's. Voor wie een schakelaar zoekt die opvalt als designelement en tegelijk de volledige functionaliteit van een KNX-bedieningspunt biedt, is de 4.95 het meest veelzijdige wandelement in het Gira assortiment.

De wandschakelaar heeft zijn rol uitgebreid, maar er is een moment waarop één knoppenvlak niet meer volstaat. In een woning met meerdere zones, complexe lichtscènes, klimaatbeheer per ruimte, deurcommunicatie en muziekbesturing wordt een centraal overzichtspunt waardevol: een plek aan de muur waar u alles tegelijk kunt zien en bedienen. Dat is de rol van de Gira G1.

De Gira G1 is een wandgemonteerde touchscreen bedieningseenheid voor het volledige Gira Smart Home systeem. Via het heldere 7-inch multitouch display bedient u verlichting, zonwering, klimaat, entertainment en deurcommunicatie vanuit één interface. Niet per schakelaar, niet per app, maar via een overzichtelijk scherm dat u met één blik vertelt wat er in uw woning aan de hand is en u met één aanraking laat ingrijpen waar u dat wilt.

De G1 en de Tastsensor 4 familie sluiten elkaar niet uit maar vullen elkaar aan. De Tastsensoren aan de wand zorgen voor de directe, gewoonte gestuurde bediening in elke ruimte afzonderlijk: u droomt het licht in de slaapkamer zonder erover na te denken, u laat de zonwering zakken met een vaste handeling. De G1 in de gang of woonkamer biedt het overzicht: alles in één oogopslag, met de mogelijkheid om scènes te activeren, de hele woning in één klap in te stellen of de status van alle systemen te controleren.

Een schakelaar is niet langer een functioneel hulpmiddel dat u zo onzichtbaar mogelijk in de muur verwerkt. In een moderne woning is het schakelmateriaal een zichtbaar designelement dat net zoveel aandacht verdient als de armaturen, de vloer of de kleur van de muren. Gira heeft dat principe altijd serieus genomen, en de combinatie van het Gira System 55 met de Tastsensor 4.55 familie illustreert dat het beste.

Het System 55 werkt volgens het Mix & Match principe. De basismaat van 55 x 55 mm is voor alle componenten gelijk, wat betekent dat u afdekramen en inzetstukken volledig vrij kunt combineren. Een Tastsensor 4.55 in de woonkamer kan in dezelfde designlijn zitten als de wandcontactdoos in de keuken en het huisstation bij de voordeur. Of juist niet: u kiest per ruimte de uitstraling die past. Gira biedt acht designlijnen, van het tijdloos minimalistische E2 tot het warme en natuurlijke Gira Esprit met houtfineer, en van het strakke E1 tot het architecturale Gira System 106.

De installatie en programmering van de Tastsensor 4 en de Gira G1 worden verzorgd door een gecertificeerde Gira vakpartner. Een vakpartner stelt alle knoppen in op uw persoonlijke gebruik, programmeert de scènes die bij uw dagindeling passen en zorgt voor een installatie die technisch en esthetisch klopt. Wilt u de combinatie van Gira Tastsensoren en de G1 in een volledig ingerichte omgeving beleven? In het Gira Experience Center in Veenendaal kunt u dat live doen.