Soorten radiatoren: welk type past bij uw woning?

Bij de keuze tussen verschillende radiatoropties spelen meerdere factoren een rol.

Allereerst is de uitgangssituatie bepalend. Beschikt uw woning op dit moment al over een verwarmingssysteem dat u wilt moderniseren? Dan kan het verstandig en duurzaam zijn om bestaande aansluitingen en verwarmingsleidingen te hergebruiken. Dat beperkt mogelijk al de keuze wat betreft het type radiator. Belangrijk in dat geval is dat u energetische maatregelen treft. Daar hoort niet alleen de vervanging van het verwarmingssysteem bij, maar vaak ook een goede isolatie van gevel, dak en ramen, of de installatie van een warmtepomp.

Ook de inrichting van de ruimte beïnvloedt de keuze van de radiator: waar komt hij te hangen en hoeveel ruimte is er beschikbaar? Gaat het om de inrichting van een nieuwbouwwoning, dan heeft u bij de keuze van de radiatoren vrijwel onbeperkte mogelijkheden.

Wanneer u de plaatsing van nieuwe radiatoren plant in het kader van een nieuwbouw of renovatie, kunt u zich in eerste instantie overrompeld voelen door de mogelijkheden. Een radiator is namelijk niet zomaar een radiator. Afhankelijk van het gebouw en de toepassing zijn de verschillende varianten meer of minder geschikt.

Dit zijn de radiatortypen die tegenwoordig gangbaar zijn:

1. Vlakke radiatoren of paneelradiatoren

2. ledenradiatoren

3. buisradiatoren

4. convectoren

5. infraroodradiatoren

6. radiatoren en heaters

Hieronder leggen we de verschillende soorten radiatoren en hun belangrijkste verschillen uit.

1. Paneelradiatoren: compact en efficiënt

Paneelradiatoren, ook wel vlakke radiatoren genoemd, behoren tot de meest gebruikte radiatortypen. Ze bestaan uit meerdere vlakke staalplaten waar warm verwarmingswater doorheen stroomt. Tussen de platen kunnen daarnaast convectieplaten zijn ingebouwd, die de lucht in de ruimte sneller verwarmen. Door hun compacte bouwwijze ogen paneelradiatoren onopvallend en nemen ze weinig ruimte in.

Afhankelijk van de opbouw verschilt het aandeel straling- en convectiewarmte. Modellen met minder convectieplaten geven een hoger aandeel stralingswarmte af en zorgen daardoor voor een bijzonder aangename warmte.

2. Ledenradiatoren: de klassieker

Ledenradiatoren, vaak ook ribbelradiatoren genoemd, behoren tot de klassieke radiatorvormen en zijn goed te herkennen aan hun afzonderlijke, naast elkaar geplaatste leden. De warmteafgifte verloopt overwegend via convectie, dus door het verwarmen van de lucht in de ruimte. Het aandeel stralingswarmte valt in vergelijking met paneelradiatoren duidelijk lager uit.

Moderne ledenradiatoren bestaan meestal uit staal en warmen sneller op dan oudere modellen van gietijzer. Tegelijkertijd gelden ze als bijzonder robuust en kunnen ze indien nodig met extra leden worden uitgebreid. Hoe meer elementen de radiator heeft, hoe hoger het warmtevermogen.

In vergelijking met moderne compacte radiatoren hebben ledenradiatoren echter hogere aanvoertemperaturen nodig om efficiënt te werken. Daardoor zijn ze minder geschikt voor energiezuinige verwarmingssystemen waarin bijvoorbeeld een warmtepomp is geïntegreerd. Bovendien reageren ze trager en duurt het langer voordat een ruimte merkbaar warm wordt. Door de open bouwwijze kan zich ook makkelijker stof ophopen en in de lucht verspreiden, waardoor regelmatig reinigen verstandig is.

Bij ledenradiatoren geeft de typeaanduiding informatie over de hoogte en diepte van de radiator. Bij het type 900/160 bedraagt de naafafstand, oftewel de afstand tussen de aanvoer- en retouraansluiting van de radiator, bijvoorbeeld 900 millimeter, terwijl de inbouwdiepte op 160 millimeter ligt.

Met onze veertien slimme verwarmingstips blijft uw woning aangenaam warm zonder dat de verwarmingskosten de pan uit rijzen.

3. Buisradiatoren: decoratief en veelzijdig

Buisradiatoren zijn op te vatten als een moderne variant van de klassieke ledenradiator. In plaats van uit brede leden bestaan ze uit meerdere parallel geplaatste stalen buizen. Ze worden bijzonder vaak in de badkamer ingezet, omdat u tussen de buizen comfortabel handdoeken kunt ophangen en drogen. Tegelijkertijd ogen ze door hun moderne design decoratiever dan veel andere radiatortypen.

De warmteafgifte verloopt zowel via convectie als via stralingswarmte. Afhankelijk van het model ligt het stralingsaandeel rond de 20 tot 40 procent, terwijl de rest van de warmte zich via de lucht in de ruimte verspreidt. Daardoor ontstaat een aangename combinatie van directe warmte en snelle luchtcirculatie.

Buisradiatoren zijn verkrijgbaar in talrijke maten, kleuren en vormen en laten zich daarom flexibel aanpassen aan verschillende ruimteconcepten. Een ander voordeel is de relatief eenvoudige reiniging, omdat de tussenruimtes van de buizen goed bereikbaar zijn.

In vergelijking met andere radiatortypen valt het warmtevermogen bij lage aanvoertemperaturen echter vaak lager uit. Daarom zijn buisradiatoren geschikt voor kleinere ruimtes en moeten ze in het kader van moderne verwarmingssystemen vaak groter worden gedimensioneerd om voldoende warmte te leveren.

4. Convectoren: snelle warmte op weinig ruimte

Zoals de naam van dit radiatortype al doet vermoeden, verloopt de warmteafgifte bij convectoren hoofdzakelijk via convectie, dus via het verwarmen van de lucht in de ruimte. In het binnenste van de radiator bevinden zich verwarmingselementen waaraan koude lucht wordt verwarmd. De warme lucht stijgt vervolgens op in de ruimte. Bij sommige modellen wordt deze daarnaast verspreid door een ventilator.

Convectoren gelden als bijzonder ruimtebesparend en worden vaak ingezet waar weinig ruimte beschikbaar is, bijvoorbeeld onder grote raamoppervlakken, in vloergoten of in bedrijfsruimtes. Door de snelle luchtcirculatie kunnen ruimtes relatief snel worden opgewarmd. Moderne ventilatorconvectoren werken bovendien vaak met lage aanvoertemperaturen en zijn daardoor ook geschikt voor energiezuinige verwarmingssystemen.

5. Infraroodverwarming: aangename stralingswarmte

Infraroodradiatoren zijn er in verschillende uitvoeringen. Wat ze onderscheidt van gewone radiatoren, is dat ze elektrisch worden aangedreven in plaats van watervoerend te zijn. Ze produceren warmte overwegend door stralingswarmte en werken daarmee vergelijkbaar met zonnestralen. In plaats van hoofdzakelijk de lucht in de ruimte te verwarmen, geven ze elektromagnetische warmtegolven af die direct op personen, wanden of meubels vallen. De aangestraalde oppervlakken nemen de warmte op en geven die vervolgens zelf weer af aan de ruimte.

Het stralingsaandeel is bij infraroodverwarming dus bijzonder hoog, waardoor de warmte vaak als zeer aangenaam wordt ervaren. Zelfs bij iets lagere kamertemperaturen ontstaat een behaaglijk warmtegevoel, omdat niet alleen de luchttemperatuur, maar ook warme oppervlakken het persoonlijke temperatuurgevoel beïnvloeden.

Infraroodradiatoren zijn meestal verkrijgbaar als platte wand- of plafondpanelen en vereisen geen klassieke radiatoropbouw met waterleidingen. Daardoor laten ze zich flexibel monteren en zijn ze bijzonder geschikt als bijverwarming of voor afzonderlijke ruimtes. De afgegeven infraroodstraling wordt in vergelijkbare vorm ook ingezet bij medische warmtetoepassingen, bijvoorbeeld via infraroodlampen.

Hoewel infraroodverwarmingen onderhoudsarm en relatief goedkoop in aanschaf zijn, gelden ze in vergelijking met andere verwarmingssystemen vaak als minder energie-efficiënt. Omdat infraroodverwarmingen elektrisch worden aangedreven, hangen de gebruikskosten sterk af van de stroomprijs en de gebruiksduur. Bijzonder zinvol is dit type radiator daarom als bijverwarming, voor zelden gebruikte ruimtes of in zeer goed geïsoleerde gebouwen met een lage warmtebehoefte.

6. Mobiele oplossingen: radiatoren en heaters

In tegenstelling tot de andere genoemde radiatortypen zijn mobiele radiatoren en heaters verplaatsbaar in plaats van vast in huis gemonteerd. Ze worden meestal ingezet als aanvullende of tijdelijke warmtebron. Ze werken onafhankelijk van het centrale verwarmingssysteem en worden via een stopcontact aangedreven.

Een olieradiator is gevuld met olie die in het binnenste elektrisch wordt verwarmd en de warmte vervolgens afgeeft aan de omgeving. De warmteoverdracht verloopt overwegend via stralingswarmte, aangevuld met een zeker aandeel convectie. Daardoor ontstaat een relatief gelijkmatige en aangename warmte. Veel modellen zijn verrijdbaar en laten zich flexibel in verschillende ruimtes inzetten. Moderne olieradiatoren beschikken bovendien meestal over veiligheidsfuncties zoals een oververhittingsbeveiliging.

Heaters daarentegen werken vrijwel uitsluitend met convectie. Een elektrisch verwarmingselement verwarmt de lucht, die vervolgens met behulp van een ventilator snel door de ruimte wordt verspreid. Daardoor kunnen ruimtes binnen korte tijd worden opgewarmd. Heaters zijn geschikt voor zowel binnenruimtes als beschutte buitenruimtes, bijvoorbeeld op terrassen of in werkplaatsen. Wel hebben ze een zekere afstand tot meubels en andere voorwerpen nodig, zodat de lucht ongehinderd kan circuleren.

Mobiele radiatoren zijn er in talloze varianten, en op de markt vindt u zelfs designuitvoeringen die niet alleen warmte geven maar ook een blikvanger in huis vormen.

In moderne woningen wordt tegenwoordig vaak gekozen voor vloerverwarming in plaats van klassieke radiatoren. Doordat de verwarmingsleidingen direct in de vloer lopen, blijven de wanden vrij en gaat er geen waardevolle ruimte in de kamer verloren. Daarnaast verspreidt de warmte zich gelijkmatiger over het hele vloeroppervlak. Daardoor ontstaat een aangenaam binnenklimaat zonder sterke warmteconcentratie op de plek waar anders de radiator zou hangen.